Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

 
 
 
 
 

NewsLETTER

 

GMINNY OŚRODEK KULTURY W RYMANOWIE

Zespół Obrzedowy Rymanowianie

Zespół Obrzędowy Rymanowianie Wesele z okolic RymanowaZespół obrzędowy Rymanowianie został utworzony jesienią 2004r. Prezentuje on widowisko obrzędowe „Wesele z okolic Rymanowa”
Obrzęd weselny opracowany i wyreżyserowany przez Janinę Bolanowską – emerytowaną nauczycielkę z Sieniawy oraz Danutę Litarowicz – dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Rymanowie składa się z pięciu części: Zmówiny, Rękowiny, Potańcówka na boisku, Oczepiny, Przenosiny.

Zmówiny – Ona, czyli Wikcia kocha Jaśka spod lasu "Ale jakie by życie przy nim miała...", więc gdy przychodzą swaty – bogaty garborz i bliski przyjaciel Jyndrka rodzice ją "stargowali..." za tegoż Jędrka. Podczas zmówin targowano się o posag dziewczyny: "Łona swoje dostanie... gołodupca niy biyrzecie......."
Przy zmówinach ustalano także kto będzie pełnił najważniejsze funkcje na weselu "...stryk bedom na wyselu starostom"

Rękowiny- to już przedsmak wesela. Kapela, swacia, którzy zebrali się u starosty ze śpiewem idą do swaszki, potem do domu pana młodego, a z nim do domu pani młodej. Tu starym obyczajem dobijają się i chociaż matka weselna przekonuje ich, że "nom ziyńcia nie trza...." w końcu drzwi się otwierają. W izbie zamiast pani młodej przyprowadzają panu młodemu przebierańców. Kończy tę część wesela przysięga na chleb – trzymanie prawych rąk młodych na chlebie i serze. Po czym po przemowie starosty, a podczas pieśni:
'"Dali, Wiktusiu, dali
Niech Cie Bóg błogosławi.
I łojciec i matyńka
Wszytka twoja rodzinka"

następowało – błogosławieństwo i wyjście do kościoła. Korowód weselny oczywiście prowadziła kapela.

Potańcówka na boisku – Z kościoła orszak weselny kieruje się nie do domu lecz do karczmy, domu ludowego lub na boisko /część gospodarcza chałupy/ na potańcówkę. Tańce rozpoczyna starosta wyprowadzając do tańca pannę młodą do śpiewanej przez siebie przyśpiewki: "Jedwabno chusteczka wyszywany koniec
A jo z pannom młodom rozpoczynom taniec...."

Starosta przyśpiewuje także każdej drużce, z którą tańczy. Potem przyśpiewują "swacia i drużki", czasami bardzo sprośnie, np.:
"Na Posadzie dziewek jak na śliwie śliwek
Przydzie co do czego, ni ma nic godnego...
Jedzie pociąg jedzie i myko, i myko,
a kto naszym swatom pyski pozamyko..."

Jaką melodię śpiewający zaintonuje taką kapela musi grać, ale muzykantom każdy taniec trzeba było opłacić wrzucając pieniądze do basów. Weselnicy a i postronni tańczą polki sztajerki, walczyki, tramlanki i inne tańce.

Oczepiny - Po ostrej zabawie weselnicy szli na obiad – kolację do domu panny młodej. Przed wejściem do domu rodzice młodej witają ich chlebem, solą i dają przepijać gorzałką. Po kolacji odbywały się oczepiny, których młoda chciała uniknąć więc chowała się.
Po znalezieniu młodej sadzają ją na stołku na kolanach młodego i następują oczepiny, drużki śpiewają.
Podczas oczepin śpiewano różne przyśpiewki, a rytualną pieśnią był "Chmiel"
Po oczepieniu odbywał się tzw. taniec wywodni, podczas którego starsza drużka lub sama pani młoda zbierała na czepiec, kołyskę. Każdy kto chciał zatańczyć z panną młodą musiał taniec opłacić i przyśpiewać młodej.

Przenosiny – Przeprowadzają Wikcię do domu świekry. Swacia niosą to co zdołali wykraść z domu rodzinnego jako posag panny młodej. Tu też nie chcą ich wpuścić. Drużba pięknie prosi i w końcu wchodzą. Teściowa i synowa wymieniają się przy powitaniu chlebem. Synowa obdarowuje domowników podarkami. Podczas gościny śpiewane przyśpiewki malują obraz życia w domu świekry.

 

Do scenariusza "Wesela z okolic Rymanowa" wprowadzona została łemkowska para i piosenki, które śpiewano w niezamieszkałej obecnie Wołtuszowej. Chciano poprzez to ukazać, że Łemkowie i Polacy przez wiele lat żyli ze sobą w zgodzie.

Przy opracowywaniu scenariusza „Wesele z okolic Rymanowa” korzystałyśmy z wywiadów oraz literatury.
Chcąc, aby wszystko było zgodne z tradycją naszego regionu - konsultowałyśmy się z panem Krzysztofem Ruszelem – Dyrektorem Muzeum Etnograficznego w Rzeszowie.
Konsultacji muzycznej - udzielili - Edward Piotrowski, Iwona Śliwka. Choreografią zajęła się Danuta Litarowicz i Iwona Śliwka
W obrzędzie weselnym występuje 27 osób i kapela ludowa „Rymanowianie”. Wśród tych osób są mieszkańcy przede wszystkim Sieniawy, poza tym Posady Górnej, Beska i Rymanowa. Bardzo znamiennym jest fakt, że w naszym widowisku gro osób stanowi młodzież.

 

 

 

Zainteresowanych informujemy, że zespół obrzędowy działający przy GOK w Rymanowie chętnie przedstawi opisany wyżej obrzęd weselny.

W tej sprawie prosimy o kontakt z Gminnym Ośrodkiem Kultury w Rymanowie /tel /fax 13 43 55 067/
Premierowe widowisko obrzędowe zaprezentowano podczas IV Biesiady Kół Gospodyń Wiejskich w Sieniawie organizowanej przez Gminny Ośrodek Kultury w Rymanowie. Ponadto prezentowano obrzęd ponownie w Sieniawie, Nowotańcu, Rymanowie, Rymanowie Zdroju oraz w Warszawie na "Międzynarodowych Targach Turystycznych", w Krośnie na "Przeglądzie Zespołów Obrzędowych" i na "Majówce - 2006" w Pustynach.

Podczas Konkursu Województwa Podkarpackiego „Ludowe Obrzędy i Zwyczaje” w Tyczynie zespół otrzymał III nagrodę.
Za każdym razem występy kończył się aplauzem i dużymi owacjami publiczności.

27.09.2008 zespół gościł w MGOKiS w Koprzywnicy, w ramach projektu realizowanego z Programu Integracji Społecznej. 


Gminny Ośrodek Kultury w Rymanowie
38-480 Rymanów | ul. Grunwaldzka 11 | tel./fax. +48 13 43 55 067 | mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.